Skip to main content

Op 6 oktober heeft minister Van Gennip van Sociale Zaken het wetsvoorstel ‘Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden’ gepresenteerd. Deze nieuwe wet vervangt de huidige Wet DBA en heeft als doel om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Schijnzelfstandigheid verwijst naar situaties waarin iemand werkt als zzp’er, maar volgens de wet en belastingdienst meer kenmerken van een werknemer vertoont. Het wetsvoorstel zorgt voor veel onrust bij zowel zelfstandige professionals als hun opdrachtgevers. Hoe zal deze nieuwe wetgeving jou als zelfstandige professional beïnvloeden?

Waarom is er behoefte aan een nieuwe wet?

Het aantal zzp’ers blijft stijgen, ongeveer 1 op de 10 mensen die werken, is zzp’er. Dit heeft ook geleid tot zorgen over zogenaamde ‘schijnzelfstandigheid’ waardoor het sociale zekerheidssysteem onder druk is komen te staan. Het kabinet heeft in het coalitieakkoord beloofd om de balans tussen werknemers en zzp’ers te herstellen. Het nieuwe wetsvoorstel moet hieraan bijdragen.

Inhoud van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel ‘Verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie en rechtsvermoeden’ houdt in dat naast de criteria loon, arbeid en werkgeversgezag ook getoetst moet worden of de opdrachtgever instructies kan geven over hoe de opdracht moet worden uitgevoerd en in hoeverre de functie of zzp’er is verweven met de organisatie van de opdrachtgever om een arbeidsovereenkomst vast te stellen.

Uitleg

Als zowel criterium A (werkinhoudelijke aansturing) als criterium B (inbedding) van toepassing zijn, wordt volgens het voorstel gesproken van een arbeidsovereenkomst.

Als slechts één criterium, bijvoorbeeld alleen inbedding, van toepassing is, kan het ondernemerschap (criterium C) van de zelfstandige professional bij het uitvoeren van de opdracht worden beoordeeld. Als criterium C groter is dan criterium A of B, is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst maar van een reguliere overeenkomst van opdracht.

Waarom veroorzaakt het wetsvoorstel zoveel opschudding?

Als deze regels daadwerkelijk worden aangenomen (afhankelijk van het nieuwe kabinet en de Tweede Kamer), zullen ze een enorme impact hebben op de zzp-markt. Zelfs hooggekwalificeerd werk dat lijkt op taken van werknemers in loondienst zou zelden of nooit door zzp’ers kunnen worden uitgevoerd. De internetconsultatie over het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden sloot op vrijdag 10 november. Er kwamen meer dan 1.100 reacties binnen, zowel van bezorgde zzp’ers als van werkgevers- en zzp-organisaties.

Wat gebeurt er nu verder?

Reacties op de internetconsultatie kunnen ervoor zorgen dat de minister haar standpunt herziet en het wetsvoorstel intrekt. Op 25 januari 2024 wordt het voorstel besproken tijdens het eerste overleg met woordvoerders van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in de nieuwe Tweede Kamer. Tenzij er tegen die tijd al een nieuwe regering is, natuurlijk. Als het voorstel steun krijgt in de nieuwe Tweede Kamer, kan het proces om de regels te veranderen doorgaan en zouden de nieuwe regels op z’n vroegst op 1 juli 2025 ingaan.

Blijf op de hoogte

Er zijn talloze redenen waarom mensen zzp’er worden. Controle over je eigen schema, de kans om je netwerk uit te breiden, en een gevarieerd werkleven zijn daar een paar van. De voorgestelde wetswijziging voor zelfstandigen en zzp’ers zal een grote impact hebben op de arbeidsmarkt en bedrijven die met zzp’ers in zee gaan. Daarom is het belangrijk om goed op de hoogte te blijven en de ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Deze veranderingen kunnen namelijk ingrijpend zijn voor hoe organisaties met zzp’ers samenwerken.